نکات مهم در سلامت بهداشت دهان و دندان

با۴۰ نکته‌ای که از رازهای مهم حفظ سلامت دند‌ان‌ها هستند و معمولا دندان ‌پزشکان در مطب خود فرصت و فراغتی برای گوشزد کردن آنها به شما ندارند، آشنا می‌کنیم…

جهت خواندن به ادامه مطلب مراجعه کنید …

۱٫ لااقل روزی ۲ بار، اول صبح و شب، لازم است دندان‌ها مسواک زده شوند.
۲٫ لااقل روزی یک بار قبل از مسواک ‌زدن باید با نخ دندان حاوی فلوراید، بین دندان‌ها تمیز شوند.
۳٫ هفته ای ۲ تا ۳ بار باید از دهان‌شویه فلوراید ۲/۰ درصد استفاده شود.
۴٫ هفته‌ای ۱ تا ۲ بار باید از دهان‌ شویه کلرهگزیدین ۱۲/۰درصد استفاده شود.
۵٫ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان، باید هر ۳ تا ۴ ماه یک بار به دندان‌پزشک مراجعه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۶ تا ۹ ماه یک بار.
۶٫ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان باید هر ۱۲ تا ۱۸ ماه یک بار از دندان‌های خود کلیشه رادیوگرافی تهیه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۲۴ تا ۳۶ ماه یک بار.
۷٫ استفاده از آدامس‌های فاقد قند پس از مصرف غذاهای حاوی ساکارز یا تنقلات به مدت ۵ تا ۳۰ دقیقه توصیه می‌شود.
۸٫ استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مناسب و مواد ساینده کم همراه با مسواک توصیه می‌شود.
۹٫ دهان‌شویه آب‌نمک ممکن است مفید باشد اما جایگزین روش‌های پیشگیری فوق‌الذکر نمی‌شود.
۱۰٫ دندان‌های شیری کودکان تا سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی باید تحت کنترل باشند و بدون حفظ فضایشان نباید آنها را کشید.
۱۱٫ کشیدن دندان‌های شیری منجر به از دست رفتن فضای دندان‌های دایمی زیرین می‌شود و نیاز به درمان‌های ارتودنسی را واجب می‌کند.
۱۲٫ به محض رویش اولین دندان دایمی در سن ۶ تا ۸ سالگی باید شیارهای آن از نظر ابتلا به پوسیدگی مورد معاینه قرار گرفته و در صورت لزوم بسته شوند.
۱۳٫ در صورتی که به صورت ژنتیکی ناهنجاری‌های دندانی یا فکی در والدین یا بستگان کودک وجود داشته باشد، بهتر است کودک از سنین ۱۰ سالگی تحت کنترل دندان‌پزشک متخصص کودکان یا ارتودنسی قرار گیرد.
۱۴٫ وجود فاصله بین دندان‌های شیری معمولا طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.
۱۵٫ مقادیری بی‌نظمی و درهم‌رفتگی دندان‌های پایینی در سنین ۸ تا ۹ سالگی معمولا طبیعی است و به مرور برطرف می‌شود.
۱۶٫ درد نداشتن دندان‌ها الزاما بیانگر سالم بودن آنها و نداشتن پوسیدگی نیست.
۱۷٫ در صورتی که دندانی درد شدید داشته باشد، نشان‌دهنده تخریب وسیع عاج و عصب دندان است و احتمال نیاز به درمان ریشه را مطرح می‌کند.
۱۸٫ قسمت‌هایی از دندان که در معرض پوسیدگی بوده‌اند، در صورت بهبود بهداشت، موادمعدنی جذب می‌کنند و پوسیدگی را متوقف می‌کنند.
۱۹٫ نواحی متوقف شده فوق‌الذکر می‌توانند رنگ جذب کنند و قهوه‌ای باشند و احتیاجی به ترمیم نیست.
۲۰٫ هر تغییر رنگی روی سطح جونده دندان ‌ها، الزاما پوسیدگی نیست و نیاز به ترمیم ندارد.
۲۱٫ در صورت ترمیم دندان با مواد فلزی غیرهمرنگ (آمالگام)، احتمال حساس بودن دندان به سرما و سایر محرک‌ها ظرف مدت ۴۵ روز تا ۲ ماه وجود دارد.
۲۲٫ در صورت ترمیم دندان با مواد همرنگ، حساسیت دندان‌ها بیش از یک هفته قابل‌توجیه نیست و باید بررسی شود.
۲۳٫ در صورتی که پس از ترمیم دندان خود احساس بلندی می‌کنید، در اولین فرصت به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.
۲۴٫ بلندی ترمیم می‌تواند سبب حساسیت به سرما و گرما شده یا سبب شکستگی ترمیم یا دندان شود.
۲۵٫ در مراحل اولیه پوسیدگی دندان که بیشتر به صورت حساسیت به شیرینی یا سرما نشان داده می‌شود، به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.
۲۶٫ پس از بروز درد شدید، خودبه‌خود و شبانه که بعضا با داروهای مسکن نیز آرام نمی‌شود، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا می‌کند.
۲۷٫ ظرف مدت ۳ هفته پس از پایان درمان ریشه حتما باید پانسمان با مواد ترمیمی دایمی جایگزین شود.
۲۸٫ دندان‌های درمان ریشه شده به دلیل از دست دادن بیشتر بافت‌های خود، بسیار ضعیف ‌شده و مستعد شکستن هستند.
۲۹٫ پس از درمان ریشه، خوردن غذاهای سفت ممکن است سبب شکستن دندان شود.
۳۰٫ بافت‌‌ها و دیواره‌های دندان درمان ریشه شده باید تقویت شود تا احتمال شکستن کاهش یابد.
۳۱٫ درصورتی که دندان درمان ریشه شده دچار شکستگی شود، لبه آن معمولا به زیر لثه امتداد یافته و نیاز به جراحی لثه را نیز مطرح می‌کند.
۳۲٫ ریشه دندان‌های درمان ریشه شده در رادیوگرافی به‌صورت نوارهای سفیدی دیده می‌شوند.
۳۳٫ این نوارهای سفید باید به صورت متراکم و یکنواخت تا نوک ریشه امتداد یافته باشد.
۳۴٫ هر دندان درمان ریشه شده‌ای نیاز به روکش ندارد.
۳۵٫ دندان‌هایی که درمان ریشه نشده‌اند نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند تخریب وسیع یا زیبایی نیاز به روکش داشته باشد.
۳۶٫ در مواردی که چند دندان در کنار هم به صورت جداگانه قرار گرفته‌اند و لازم است همه آنها روکش شوند، به هیچ عنوان نباید به یکدیگر چسبانده شوند بلکه باید به صورت جداگانه روکش شوند تا امکان تمیز کردن نواحی بین دندانی و حفظ سلامت لثه‌ها میسر شود.
۳۷٫ در صورتی که دندانی کشیده شده است، برای جایگزینی دندان از دست رفته، دو دندان مجاور ناحیه بی‌دندانی پایه گرفته شده و ناحیه وسط پر ‌شود. به این روش که یکپارچه بوده و ۳ دندان (۲ دندان پایه و یک دندان وسط) متصل به هم هستند، بریج یا پل گفته می‌شود.
۳۸٫ زیر بریج باید به وسیله نخ‌هایی که از نخ دندان ضخیم‌تر است و «سوپر فلاس» نامیده می‌شود، تمیز شود.
۳۹٫ عبور دادن دهان‌شویه با فشار از زیر بریج به پاکسازی بیشتر کمک می‌کند.
۴۰٫ در صورتی که دندان‌های دو طرف ناحیه بی‌دندانی سالم هستند، برای پرهیز از آسیب دیدن این دندان‌ها می‌توان به کمک ایمپلنت فضای بین دو دندان را جایگزین کرد.

نخ دندان یا مسواک

نخ دندان باید قبل از مسواک زدن استفاده شود

یک دندانپزشک گفت: برای رسیدن فلوراید خمیر دندان به داخل شیارهای دندان، افراد باید قبل از مسواک زدن از نخ دندان استفاده کنند …

لیلا نصیری خانلر  اظهار داشت: بهترین زمان استفاده از نخ دندان، قبل از مسواک‌ زدن است زیرا استفاده از آن بعد از مسواک زدن، موجب نرسیدن فلوراید خمیر دندان به داخل شیارهای دندان می‌شود.

وی در خصوص اینکه کدام یک از روش‌های مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان در حفظ سلامت دندان اولویت دارد، گفت: برخلاف تصور برخی متخصصان و افراد، نمی‌توان یکی از این روش‌ها را مهمتر از دیگری عنوان کرد بلکه استفاده از نخ دندان و مسواک باید با هم صورت گیرد.

* ضعف اقبال عمومی آحاد جامعه از نخ دندان به دلیل عدم آگاهی

نصیری خانلر با اشاره به اینکه آحاد جامعه به دلیل ناآگاهی از مزایای نخ دندان، چندان از آن استفاده نمی‌کنند، افزود:‌ آغاز بیشتر پوسیدگی‌های دندان‌ها از داخل شیارها و ما بین دو دندان است در حالی که نخ دندان در تمیز کردن این نواحی از مواد غذایی نقش بسیاری را بر عهده دارد.

وی با بیان اینکه مسواک نمی‌تواند ما بین و شیار دندان‌ها را تمیز کند، تصریح کرد: نخ دندان در فرآیند رعایت بهداشت دندان‌های افراد باید جایگاه اصلی خود را پیدا کند که این امر مستلزم آموزش مستمر و پایه‌ای است.

این دندانپزشک اظهار داشت: متأسفانه افراد در خصوص طریقه صحیح استفاده از نخ دندان به طور کامل آگاهی ندارند و در اغلب موارد با بکارگیری شدید نخ دندان باعث جراحت لثه‌ها می‌شوند که این امر به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

نصیری خانلری خاطرنشان کرد: بهره‌گیری مستمر از نخ دندان می‌تواند عامل بسیار مهمی در جلوگیری از پوسیدگی دندان افراد باشد که این امر باید از سنین پایین به کودکان آموزش داده شود.

انواع مسواک

انواع مسواک‌های موجود در بازار سر خم‌شونده  اگر بین دو دندان فاصله زیادی وجود داشته باشد، برای تمیز کردن این فاصله از این نوع مسواک استفاده می‌شود.  بهتر است اندازه سر این نوع مسواک را یک سایز بزرگ‌تر از فضای بین دندان‌هایتان انتخاب کنید تا به خوبی سطح دندان را تمیز کند. مسواک مخصوص ارتودنسی این نوع مسواک‌ها برای تمیز کردن سیم‌ها و براکت‌های چسبانده شده بر روی دندان‌ها، استفاده می‌شوند و باعث جلوگیری از پوسیدگی سطوح دندان‌ها در مجاورت سیم‌ها و وسایل ارتودنسی می‌شوند. الیاف انحنادار این طرح قرارگیری الیاف باعث می‌شود بدون آسیب رسیدن به لثه، مرز بین لثه‌ها و دندان تمیز شود. کارخانجات سازنده ادعا می‌کنند این نوع مسواک‌ها تا 40 درصد به کنترل پلاک میکروبی کمک می‌کنند و تا 68 درصد، بهداشت دهان را افزایش می‌دهند. به علاوه استفاده از این طرح به افرادی که ناتوانی فیزیکی دارند کمک می‌کند تا به راحتی به قسمت‌هایی از سطح دندان که دسترسی به آن مشکل است، داشته باشند. الیاف انحنادار در دو طرف سر مسواک قرار دارند و هرچه به طرف مرکز پیش می‌روند، کوتاه‌تر می‌شوند. این مسواک‌ها طوری طراحی شده‌اند تا سطوح زبانی، لپی (لبی) و جونده (همزمان 3 سطح از دندان) را تمیز کنند. الیاف متقاطع موهای این نوع مسواک به جای این‌که با هم موازی باشند، با یکدیگر زاویه می‌سازند و به صورت متقاطع قرار گرفته‌اند. کارخانجات سازنده آن‌ها ادعا می‌کنند که این نوع مسواک‌ها جرم بیشتری را از روی دندان برمی‌دارند. اما نکته قابل توجه این جا است که جرم با مسواک برداشته نمی‌شود و برای این کار ماشین‌های مخصوصی که در مطب دندان‌پزشکان موجود است، لازم می‌باشد. تحقیقات و مطالعات دندان‌پزشکی نشان می‌دهد این نوع مسواک‌ها برتری چندانی بر مسواک‌های معمولی ندارند. مسواک انگشتی این نوع مانند کیسه‌ای بر سر انگشت کشیده می‌شوند و به آسانی و با کنترل بیشتری می‌توان سطوح دندان را تمیز کرد. این مسواک‌ها سایز کوچکی دارند و به راحتی می‌توانید آن را همراه خود داشته باشید. همچنین می‌توان از این نوع مسواک‌ها برای تمیز کردن دندان‌های کودکان استفاده کرد. ماساژور لاستیکی لثه مثلثی لاستیکی است که در انتهای بعضی مسواک‌ها وجود دارد که باید از آن به عنوان ماساژور لثه استفاده کرد، نه خلال دندان. همچنین می‌توان برای برداشتن پلاک میکروبی از سطح دندان و لثه از آن کمک گرفت.