مواد تشکیل دهنده یک خمیر دندان خوب چیست ؟

خمیر دندان فرآورده ای است که برای تمیز کردن سطوح دندان از باقیمانده های مواد غذایی، براق و سفید کردن مینای دندان، کاهش بوی دهان، حفظ سلامت لثه ها و دندان ها به کار می رود.

خمیر دندان و مسواک

بهترین ماده‌ای که خمیردندان را از خشک شدن محافظت می‌کند، گلیسیرین است. بنابراین اگر خمیردندانی خریدید که پس از باز شدن درش، خیلی سریع خشک شد بدانید که مواد مرطوب‌کننده ی درون آن مناسب نبوده‌اند.

یک خمیردندان مناسب باید تا پایان زمان انقضا خشک نشود و به آسانی از لوله (تیوپ) خمیردندان خارج شود.

مواد تشکیل دهنده خمیر دندان عبارتند از :

* مواد مرطوب ‌کننده: این مواد برای جلوگیری از سفت و خشک شدن خمیردندان به آن افزوده می‌شوند.

* مواد کف ‌کننده: خمیردندان‌هایی که هنگام مسواک زدن، خوب کف می‌کنند و شما احساس می‌کنید دندان‌هایتان را خوب تمیز کرده‌اند، از این نظر مناسبند.

* مواد چسبنده: این مواد باعث چسباندن اجزای خمیردندان به یکدیگر می‌شود که شامل: صمغ، کتیرا، آلژینات سدیم، ژلاتین سدیم و نشاسته است.

* مواد شیرین‌ کننده: برای بعضی افراد طعم خمیردندان اولین نکته‌ای است که در هنگام خرید به آن توجه می‌کنند. مواد شیرین‌کننده همان موادی هستند که طعم خمیردندان‌ها را برای شما مطبوع می‌کنند.

* اسانس‌ها: شما خمیردندان با طعم نعناع، دارچین و یا پونه را می‌پسندید. اسانس‌ها در واقع مواد مطبوع‌کننده‌ای هستند که برای پوشاندن طعم و بوی نامطبوع مواد مصرف شده در خمیردندان‌ها استفاده می‌شوند.

* مواد محافظ: این مواد ضدمیکروبی بوده و خاصیت ضدعفونی‌کنندگی دارند. به همین دلیل شما با مصرف خمیردندان می‌توانید میکروب‌های پوسیدگی‌زا و مولد بیماری‌های لثه را در دهان‌تان غیرف

چه جور خمیردندانی به درد ما می‌خورد؟

  چه جور خمیردندانی به درد ما می‌خورد؟

 

نعناع، فلوراید و باقی قضایا

خمیردندان یک نوع ژل یا خمیر خوش‌طعم است که برای تمیز کردن دندان‌ها، حفظ سلامت و بهداشت دهان و داشتن لبخندی زیبا از آن استفاده می‌کنیم. خمیردندان‌ها علاوه بر برداشتن پلاک میکروبی از سطح دندان، بوی بد دهان را از بین می‌برند و ترکیبات ضد پوسیدگی مانند فلوراید را به مینای دندان می‌رسانند.
برق بینداز: خمیردندان‌ها با داشتن مواد ساینده در ترکیب خود، دندان‌ها را براق می‌کنند. وقتی با خمیردندان دندان‌ها را می‌شوییم، مواد ساینده خمیردندان‌ها که کربنات کلسیم، فسفات تری‌کلسیم، پیروفسفات کلسیم و ترکیبات سلیکات هستند، مواد رنگی حاصل از مواد غذایی را از روی سطح دندان‌ها می‌سایند و دندان‌ها را پاک و براق می‌کنند. مواد ساینده نیمی از وزن خمیردندان را تشکیل می‌دهند.
خمیردندان مرطوب: همه ما دوست داریم خمیردندان قوام نرم خود را حفظ کند و خشک و سفت نشود. گلیسرین ماده‌ای است که خمیردندان را مرطوب و تازه نگه می‌دارد و از خشک شدن آن جلوگیری می‌کند. البته در محصولات برخی کارخانه‌ها از قند سوربیتول، پروپان گلیکول و اتیلین گلیکول به عنوان مرطوب‌کننده خمیردندان استفاده می‌شود. مرطوب‌کننده‌ها 20 درصد از وزن خمیردندان را تشکیل می‌دهند.
این همه کف: اگر شما دوست دارید دندانتان مانند شامپو زیاد کف کند و با کف زیاد احساس می‌کنید دندان‌هایتان تمیزتر می‌شوند، باید خمیردندان‌هایی را برگزینید که 2 درصد مواد پاک‌کننده و کف‌کننده داشته باشند. مواد پاک‌کننده، پلاک میکروبی و مواد رنگی چسبیده به سطح دندان را به شکل امولسیون می‌آورد و به براق شدن دندان‌ها کمک می‌کند. سردسته این مواد «سدیم لاریل سولفات» است ولی در برخی مارک‌های تجاری خمیردندان، از ترکیبات دیگر سولفات استفاده می‌شود.
چه چسبناک: مواد چسبنده 2 درصد وزن خمیردندان‌ها را تشکیل می‌دهند و باعث پیوستن اجزای خمیردندان به یکدیگر می‌شوند. صمغ، ژلاتین و نشاسته، چسب‌های آشنای خمیردندان‌ها هستند البته از مواد شیمیایی دیگر مانند ترکیبات سلولز و پلی‌اتیلن نیز استفاده می‌شود.
شیرین، مثل خمیردندان: شکر، ساخارین و سدیم ساخارین به همراه اسانس‌ها، طعم دلچسبی به خمیردندان‌ها می‌دهند. امیدوارم شما از کسانی نباشید که به خاطر طعم و شیرینی خمیردندان‌ باقی‌مانده آن را می‌بلعند. شیرین‌کننده‌ها 1/0 درصد وزن خمیردندان‌ها را تشکیل می‌دهند. استفاده از شکر در خمیردندان‌ها، علاوه بر خاصیت پوسیدگی‌زایی، موجب خشک شدن خمیردندان در حین متبلور شدن شکر می‌شود.
بوی بد ‌دهان هرگز: شما کدام طعم و بو را می‌پسندید؟ نعنایی، دارچینی، توت‌فرنگی، موزی. اسانس‌ها طعم نامطبوع مواد مصرف‌شده در ترکیبات ساینده و شوینده خمیردندان را می‌پوشانند و علاوه بر ایجاد طعم خوب، دهان را نیز خوشبو می‌کنند. اگر شما از بوی بد دهان آزرده‌خاطر هستید، خمیردندان‌هایی با طعم نعناع و دارچین را به شما توصیه می‌کنیم.
بادی‌گاردهای خمیردندان: مواد محافظ، خاصیت ضد میکروبی دارند و می‌توانند میکروب‌ها را از بین ببرند و محیط دهان را ضد عفونی کنند؛ سدیم بنزات و ترکیبات پارابن شناخته‌شده‌ترین محافظ‌های خمیردندان‌ها هستند.
جرم‌هایی که نمی‌آیند: پیروفسفات بازوی قدرتمند خمیردندان است که از تشکیل جرم بر روی سطح دندان جلوگیری می‌کند.
پوسیدگی ممنوع: فلوراید، مشهورترین ماده‌ای است که از پوسیدگی مینای دندان جلوگیری می‌کند و اکثر خمیردندان‌های امروزی دارای ترکیبات سدیم فلوراید و مونوفلوئورو فسفات سدیم برای پیشگیری از پوسیدگی دندان هستند.
خمیردندان‌های زیرخاکی: جالب است بدانید انسان‌ها از سال‌ها پیش انواعی از خمیردندان‌ را برای تمیز کردن دندان‌هایشان استفاده می‌کردند. قدیمی‌ترین خمیردندان مربوط به مصریان در 4 قرن قبل از میلاد مسیح است که خمیردندان ابداعی آن‌ها ترکیبی از نمک، فلفل، نعناع و زنبق و سوسن برای طعم بخشیدن به آن بود. رومیان باستان از ترکیبی نه چندان دلچسب به عنوان خمیردندان استفاده می‌کردند و آن چیزی نبود جز ترکیباتی مشابه ادرار که به علت داشتن ترکیبات آمونیاک دندان‌ها را سفید می‌کرد. به هر حال خمیردندان‌ها تا قرن 19 میلادی عمومیت چندانی در میان مردم نداشتند، تا قبل از آن مردم از پودرهایی که ترکیبی از گچ و نمک بود، برای تمیز کردن دندان‌هایشان استفاده می‌کردند.
اولین خمیردندان که ترکیبی از پراکسیدهیدروژن و جوش شیرین و به شکل خمیر بود در سال 1900 میلادی شناخته شد ولی تا زمان جنگ جهانی اول، این خمیر نتوانست محبوبیت بیشتری در میان مردم نسبت به پودرهایی که به صورت سنتی برای تمیز کردن دهان و دندان‌هایشان استفاده می‌کردند، کسب کند.

فلوراید برای نخستین‌بار در سال 1914 به خمیردندان‌ها اضافه شد، در دهه 1950 میلادی استفاده از آن در خمیردندان‌ها توسط انجمن دندان‌پزشکی آمریکا تصویب شد.

قاتلین بالفطره کرم دندان

فلوراید ماده‌ای است که به عنوان محافظ دندان در برابر پوسیدگی معروف شده است، تحقیقات زیادی نشان داده‌اند که خوردن فلوراید موجب می‌شود در ساختمان مینا و عاج دندان‌هایی که هنوز رویش نیافته‌اند، جایگزین شود و بعدها که دندان‌ها در دهان رویش می‌یابند، در مقابل اسید حاصل از میکروب‌های پوسیدگی‌زا، بسیار مقاوم شوند.
علاوه بر این‌ها فلوراید موجود در بزاق، درون مینای دندان‌های تازه رویش‌یافته کودکان رسوب می‌کند و دندان‌های کودکان را محکم‌تر و مقاوم‌تر می‌سازد. در ضمن اگر روی دندان‌های شما پوسیدگی به تازگی ایجاد شده و در مراحل اولیه خود باشد، دوباره مواد معدنی را به دندان باز می‌گرداند و از پیشرفت پوسیدگی پیشگیری می‌کند.
امروزه اکثر خمیردندان‌ها 1000 تا 1100 بخش در میلیون، فلوراید دارند. نکته‌ای که در مورد استفاده از خمیردندان‌های حاوی فلوراید برای کودکان وجود دارد این است که کودکان معمولاً عادت دارند ضمن مسواک زدن بخش عمده خمیردندان را قورت دهند و اگر این خمیردندان از نوع فلورایددار باشد، تکرار این عمل موجب ورود مقدار زیادی از این ماده به معده و روده کودک شود و در نهایت جذب بیش از حد فلوراید و مسمومیت با فلوراید را در پی دارد.

بچه‌جان قورت نده خمیردندانت را!
نتایج تحقیقات دانشمندان بر روی مسواک زدن بچه‌ها (کودکان) نشان داده است هنگامی‌که کودکان از خمیردندان‌های مخصوص خودشان استفاده می‌کنند، تمایل دارند از مقادیر بیشتری خمیردندان استفاده کنند و مسواک زدن خود را کش دهند عکس اصلاً‌ دوست ندارند بقایای آن را تف کنند و دهان خود را بشویند که شاید به دلیل طعم و بوی خوش خمیردندان است. بنابراین ممکن است مقدار زیادی فلوراید در طول زمان وارد بدن کودک شود و موجب عوارضی مانند مسمومیت با فلوراید و فلوئورزیس گردد که در آن مینای دندان خال‌دار و حفره‌حفره می‌شود برای پیشگیری از این عوارض، میزان فلوراید خمیردندان‌های مخصوص کودکان در مقدار معین و ایمن، توسط کارخانه‌های سازنده تنظیم شده است، به علاوه فراموش نکنید از این خمیردندان‌های حاوی فلوارید پس از 3 سالگی فرزندتان استفاده کنید. هر بار که فرزند (کودک) شما می‌خواهد مسواک بزند به اندازه 1 نخود از خمیردندان روی مسواکش بگذارید و بر مسواک زدن او و تف کردن باقی خمیردندان نظارت داشته باشید.

سنستیو : خمیردندان ضد حساسیت
از هر 5 نفر 1 نفر مبتلا به «حساسیت دندانی» است. حساسیت دندانی می‌تواند حتی در دوره جوانی یعنی بین 20 تا 30 سالگی آغاز شود. بیشترین دندان‌هایی که حساس می‌شوند دندان‌های نیش و آسیای کوچک هستند.
لایه‌ای از دندان که در زیر مینا قرار دارد عاج نامیده می‌شود. عاج دارای لوله‌های میکروسکوپی ریزی است که حاوی مایع و پایانه‌های سلول‌های عصبی است. هنگامی‌که مینای روی عاج به دلیل استفاده از خمیردندان‌های با درصد مواد ساینده بالا یا در اثر محکم مسواک زدن آسیب می‌بیند یا این‌که لثه در گردن دندان به دلایل بیماری‌های لثه یا پیری تحلیل می‌رود، مواد غذایی سرد و گرم مانند نوشابه، چای و قهوه داغ، بستنی و ... در مجاورت سطح بدون پشتیبان عاج قرار می‌گیرد و باعث حرکت مایع درون لوله‌های عاجی می‌شود. این حرکت مایع، باعث احساس درد و تیر کشیدن در دندان می‌شود. جرم‌گیری، سفید کردن دندان‌ها، خشکی دهان، ترک و شکستگی دندان‌ها و خوراکی‌های اسیدی و ترش می‌توانند دندان‌ها را حساس کنند.
«سنستیو» خمیردندانی ضد حساسیت است که به شما کمک خواهد کرد از شر تیر کشیدن‌های گاه‌گاه دندان‌هایتان رها شوید. فقط کافی است به جای خمیردندان معمول خود از این خمیردندان استفاده کنید و پس از بهبود دردتان، همچنان مسواک کردن با این خمیردندان را ادامه دهید تا از برگشت حساسیت پیشگیری کنید.

خمیردندان‌های ایرانی
دبیر سومین کنگره دندان‌پزشکی کودکان گفت: کارخانجات سازنده خمیردندان‌های ایرانی، ترکیبات خود را اعلام نمی‌کنند، به همین جهت پزشکان توصیه می‌کنند از خمیردندان‌های خارجی استفاده شود.
دکتر برادران نخجوانی معتقد است درباره خمیردندان‌های ایرانی اطلاعات مشخصی در دست نمی‌باشد و مشخص نیست دارای فلوراید هستند یا خیر. بنابراین پیشنهاد می‌شود از خمیردندان‌های خارجی که ترکیب مشخص و تأییدشده توسط جامعه دندان‌پزشکی دارند، استفاده شود.

حسابی خوابتان می آید و آماده اید به رختخواب بروید ولی یك كار باقی مانده است و آن هم سر زدن به آخرین دوستی كه در طول روز با او ملاقات می كنید: مسواك را می گویم. با بی حوصلگی به دستشویی
می روید ،خمیر دندان را روی مسواك می گذارید و به جلوی تلویزیون برمی گردید. در حالی كه غرق تماشای آخرین صحنه های فیلم هستید دندان هایتان را تند تند مسواك می زنید. فكر می كنم یك دقیقه هم نمی شود.
اگر از شما بپرسند كدام قسمت از دندان ها یتان را مسواك زده اید به یاد ندارید چون در حالی كه غرق تماشای آخر فیلم بودید مثل هر شب و به صورت خودكار در كوتاه ترین زمان ممكن دندان ها یتان را مسواك زده اید.
حتما می پذیرید كه شما همین یك دست دندان را دارید و در صورت از دست دادن هر یك از آنها در بزرگسالی دندان تازه ای به جای آن در نخواهد آمد و باید تا آخر عمر با جای خالی آن كنار بیایید. از همین امشب با دندان ها یتان مهربان تر باشید. لحظاتی را فقط به مسواك زدن اختصاص دهید، جلوی آینه بایستید و با این روش جدید دندان ها یتان را مسواك بزنید.
همیشه عادت كرده ایم از سطح جونده یا سطح «لپی -گونه ای» دندان ها مسواك زدن را شروع كنیم بنابراین بیشتر اوقات وقتی نوبت به سطح زبانی دندان ها می رسد یا دستمان خسته شده است و یا مسواك زدن این سطح از دندان ها را فراموش می كنیم. بنابراین از امشب به بعد نخست سطح زبانی دندان ها، بعد سطح جونده و آخر از همه سطح گونه ای دندان هایتان را مسواك بزنید.
هنگامی كه سطح جونده را مسواك می زنید، موهای مسواك را مثل برس روی این سطح نكشید. این كار نه تنها سبب سایش سطح دندان ها می شود، بلكه عمق شیارهای سطح دندان را نیز پاك نخواهد كرد. روش درست آن است كه موهای مسواك را روی سطح جونده دندان ها فشار دهید و مسواك را فقط در جای خود لرزش دهید. به این ترتیب عمق شیارها كه محل اولیه ایجاد پوسیدگی است پاك خواهد شد.
پشت دندان های جلویی و پشت آخرین دندان های موجود در هر قوس فكی كه معمولا دندان های عقل هستند، سرزمین های فراموش شده در دهان شما هستند كه مسواك كمتر به این سرزمین ها پا می گذارد.
برای پاك كردن این سطوح مسواكتان را به صورت عمودی گرفته و یك زاویه ۴۵ درجه به آن بدهید. در این وضعیت موهای مسواك به این سطوح رسیده و می تواند كاملا این سطوح را پاك كند.
ویژگی های یك مسواك مناسب
بارها و بارها شده كه بیماران از من در مورد مسواك خوب و اینكه چه خمیر دندانی را مصرف كنیم پرسیده اند، به خصوص با این همه مسواك و خمیر دندانی كه در بازار است و تبلیغات زیادی كه وجود دارد آدم گیج می شود كه معیار انتخاب خمیر دندان و مسواك خوب چیست؟ در این مطلب سعی می كنم چند نكته را برای افزایش آگاهی شما نسبت به این موضوع متذكر شوم. در مورد خمیر دندان باید بگویم كه اصلا حساسیتی نسبت به این موضوع نداشته باشید. چرا؟ راستش را بخواهید خمیردندان های مختلف فرق چندانی با هم ندارند بخصوص كه در رعایت بهداشت دهان و دندان نوع خمیر دندان حداقل نقش را دارد. همه خمیر دندان ها شامل این مواد هستند: مواد شوینده، ساینده، كف كننده، خوشبو كننده، ومواد حاوی فلوراید كه ماده اصلی خمیر دندان را تشكیل می دهد.
همه خمیر دندان ها این مواد را دارند و تفاوت آنها جزئی است و بسته به نوع مواد خوشبو كننده یا نوع بسته بندی شاید اختلافی با هم داشته باشند كه این اختلاف هم نقش چندانی در بهداشت دهان و دندان ندارد. به عنوان مثال خمیردندان سیگنال با پاوه و پونه هیچ فرقی ندارند و اینطور نیست كه بگوییم حالا سیگنال چی هست ! به تبلیغات در این موارد اهمیت ندهید.
نوع مسواك بر خلاف خمیر دندان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. چرا چون نقش اساسی در بهداشت دهان و دندان دارد. شما بدون خمیر دندان می توانید به خوبی دندان هایتان را تمیز كنید اما اگر مسواك خوبی نداشته باشید این امر غیر ممكن است.
یك مسواك خوب آن است كه بعد از مدتی استفاده، پرزهای آن پخش و پلا نشود. شاید بگویید كه همه مسواك ها بعد از مدتی اینطور می شوند. نه . مسواك اگر خوب باشد به جای اینكه در مدت دو هفته خراب شود ۴-۳ ماه بدون اینكه پرزهایش مشكلی پیدا كنند كار می كند.
حال چرا باید به پرزهای مسواك اهمیت داد؟ واقعیت این است كه تمیز كردن دندان ها وقتی میسر است كه پرزهای مسواك خاصیت ارتجاعی خود را از دست نداده باشند. خاصیت ارتجاعی پرز مسواك به حالتی گفته می شود كه وقتی پرز مسواك را خم كردیم به حالت اولیه خود برگردد. این حالت سبب می شود كه پرزها مواد غذایی را به خوبی تمیز كنند. در غیر این صورت موقعی كه پرزهای مسواك را روی دندان می كشیم به جای اینكه مواد غذایی را تمیز كنند از روی آن سر می خورند و رد می شوند.
حال اگر مسواك خوبی داشته باشید پرزهای آن برای چندین ماه خاصیت ارتجاعی خود را حفظ می كند. ولی پرزهای یك مسواك ارزان و نامرغوب بعد از چند بار استفاده پخش و پلا می شود. اگر دیدید مسواكی اینگونه است دیگر از آن نوع نخرید.

 

 

 

هر جوري شده خود را مجاب مي‌كنيد و بر شيطان هزار لعنت.
روبه‌روي آينه ايستاده‌ايد و خميري روي چوب و رقص مسواك در دهان. ماموريت سنگين مسواك زدن پايان مي‌يابد. احساس سبكي مي‌كنيد، آرامش خاصي بر وجود شما حكمفرما مي‌شود وبعد خوابي رويايي.
اما مسواك زدن تنها براي شب است؟ و چرا افراد زيادي، هنوز حال و حوصله مسواك زدن ندارند؟
نيازي كه مي‌تواند زندگي شما را متحول كند؛ چه از نظر روحي و جسمي و چه از نظر اجتماعي.
به هر حال، اگر مسواك نمي‌زنيد يا اگر هم اين عمل جزو زندگي روزانه شماست، بد نيست تا آخر گزارش را بخوانيد. بدون شك متحول مي‌شويد.
دهان و دندان از جمله بخش‌هاي بسيار مهم بدن آدمي هستند كه در صورت سلامت، مي‌تواند از بسياري بيماري‌هاي جسمي و روحي جلوگيري كند. براي سلامت دهان و دندان، ابزاري وجود دارد كه مي‌توان در قالب فرآورده‌هاي دهان و دندان گروه‌بندي كرد.
فرآورده‌هاي دهان و دندان به طور كلي به فرآورده‌هايي گفته مي‌شود كه براي تميز كردن دندان‌ها و محيط اطراف آنها، تميزي و تازه كردن داخل دهان و پيشگيري از بيماري‌هاي دهان و دندان به كار مي‌رود. انواع فرآورده‌هاي دهان و دندان عبارتند از: خمير دندان، خمير دندان مايع، پودرهاي دندان و دهان‌شويه‌ها كه از اين موارد با توجه به مصرف آنها در كشور ما به خميردندان و دهان‌شويه‌ها پرداخته مي‌شود.
خميردندان چيست؟
به طور كلي مي‌توان گفت خميردندان فرآورده‌اي است كه براي تميز كردن سطوح دندان از باقي‌مانده‌هاي مواد غذايي و ساير مواد چسبنده به آنها، براق و سفيد كردن ميناي دندان، كاستن بوي بد دهان، حفظ سلامت لثه‌ها و دندان‌ها، همچنين ايجاد حالت تميزي و تازگي در دهان به كار مي‌رود.
اجزاي تشكيل‌دهنده خميردندان
ساينده‌ها: پودرهايي با خاصيت سايندگي متوسط كه بدون آسيب به ميناي دندان باعث براق شدن سطح دندان‌ها شوند.
پاك‌كننده‌ها: اين مواد كه باعث ايجاد كف در موقع مسواك زدن مي‌شوند به همراه ساينده‌ها سبب جدا شدن لايه‌هاي چسبيده به دندان‌ها و تميزي آنها مي‌شوند.
رطوبت‌دهنده‌ها: اين مواد جلوي خشك‌ شدن خميردندان را مي‌گيرند.
مواد ژل‌كننده: باعث پايداري و به هم چسباندن ذرات جامد خمير دندان مي‌شوند.
ساير افزودني‌ها: شامل مواد طعم‌دهنده (باعث ايجاد مزه خوب و ايجاد خنكي و تازگي در محيط دهان شده و بوي بد دهان را از بين مي‌برد)، رنگ، مواد محافظ، مواد سفيدكننده و ... است.
انواع خميردندان‌هاي موجود
شايد در خريد يك خميردندان با اصطلاحاتي از قبيل خميردندان‌هاي ضدپوسيدگي، خميردندان‌هاي ضد جرم، خميردندان‌هاي ضد پلاك و خميردندان‌هاي ضد حساسيت برخورد كرده باشيد به همين منظور براي آشنايي با اين مفاهيم، به توضيح مختصري درباره آنها مي‌پردازيم.
1 -خميردندان ضدپوسيدگي: در اين خميردندان‌ها از تركيبات فلورايد به عنوان ماده ضدپوسيدگي استفاده مي‌شود، اين ماده باعث استحكام دندان‌ها و افزايش مقاومت آنها در باكتري‌هاي مضر درون دهان مي‌شود.
2 -خميردندان‌هاي ضد جرم: اين نوع خميردندان‌ها باعث پيشگيري يا كند شدن تشكيل جرم روي دندان‌ها مي‌شود. به عبارت ديگر بعد از تشكيل جرم تنها راه از بين بردن آن مراجعه به دندانپزشك است و استفاده از اين خمير دندان‌ها، براي از بين بردن جرم مفيد نيست.
3 -خميردندان‌هاي ضدپلاك: بد نيست بدانيم پلاك چيست. پلاك لايه نازكي است كه به طور معمول با چشم ديده نمي‌شود و حاوي باكتري‌ها، بزاق و ... است كه روي سطح دندان‌ها تشكيل مي‌شود. اين باكتري‌ها با توليد اسيد باعث پوسيدگي دندان، قرمزي و خونريزي لثه‌ها مي‌شوند. درمان نشدن اين حالت‌ها ممكن است به افتادن دندان منجر شود.
4 - خميردندان‌هاي ضدحساسيت: بعضي از افراد دندان‌هاي حساس دارند كه با خوردن غذاهاي شيرين، ترش يا مواد سرد و گرم احساس درد ايجاد مي‌كنند. اين نوع خميردندان‌ها اين‌گونه حساسيت‌ها را كاهش مي‌دهد.
خصوصيات يك خميردندان خوب
1. بايد داراي مجوزهاي بهداشتي لازم (شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت، آدرس كارخانه، اجزاي تشكيل دهنده، تاريخ توليد و انقضا و در صورت لزوم، هشدارهاي بهداشتي لازم بر روي كالا درج شده باشد و در صورت استفاده از انواع خارجي داراي برچسب فارسي از وزارت بهداشت (شامل مجوز ورود بهداشتي، تاريخ توليد و انقضا، سري ساخت، شركت و كشور توليدكننده) باشد.
2. داراي قدرت تميزكنندگي خوب باشد بدون اين كه هيچ آسيبي به ميناي دندان برساند و به سادگي از دهان شسته شود به نحوي كه ذراتش در دهان باقي نماند.
3. ساختار آن به طور مناسبي نرم باشد تا به راحتي از تيوپ خارج شده و برروي مسواك پخش شود.
4. با پوست و مخاط دهان سازگار باشد، مزه خوبي داشته باشد و فضاي دهان را تازه و خوشبو كند.
5. بسته‌بندي مناسب و ظاهر زيبا داشته و در مدت زمان مصرف كيفيت خود را حفظ كند.
6. داراي قيمت مناسب باشد.
نكاتي در مورد خميردندان
بسياري بر اين باورند كه بدون خميردندان نظافت دندان‌ها امكان‌پذير نيست. اين گروه براي خميردندان‌ها تاثيري معجزه‌آسا قايل بوده، علت خرابي دندان‌ها را مربوط به خميردندان‌ها و استفاده نكردن از آن مي‌دانند.
شايد باور نكنيد ولي نظر دندان‌پزشكان غيراز اين است. بايد بدانيم كه خمير دندان يك وسيله كمكي محسوب مي‌شود به عبارت ديگر عامل تميز شدن دندان‌ها عمل مسواك بر روي دندان‌هاست.
پس فايده خميردندان چيست؟
براي پاسخ به اين سوال لازم است از تركيب و مواد موجود در خميردندان آگاهي داشته باشيم. به طور كلي هر خميردندان شامل مواد زير است:
1 - مواد ساينده
2 - آب
3 - مواد كف‌كننده
4 - مواد خوش‌طعم‌كننده
5 - تركيبات درماني
فايده خميردندان در درجه اول افزايش اثر تميزكنندگي و جلادهندگي مسواك است. آنها به كمك مواد ساينده و كف‌كننده خود به برداشته‌شدن رسوبات رنگي كه بر اثر مصرف موادي مثل چاي، قهوه، سيگار و ... بر روي دندان‌ها تشكيل مي‌شود، كمك مي‌كند.
همچنين مواد خوش‌طعم‌كننده آن مسواك‌كردن را دلپذيرتر ساخته و سبب مطبوع‌‌تر شدن تنفس مي‌شود.
تعدادي از خميردندان‌ها به علت داشتن بعضي تركيبات شيميايي داراي اثرات درماني خاصي هستند. فلورايد يكي از آن مواد است.
وجودفلورايد در خميردندان‌ها ميزان پوسيدگي دندان‌ها را به مقدار 17 تا 30درصد كاهش مي‌دهد.
همچنين افرادي كه دندان‌هاي سالم ولي حساس به سرما و گرما دارند با مصرف خمير دندان‌هاي مخصوصي كه اصطلاحا ضدحساسيت هستند مي‌توانند اين حساسيت را برطرف كنند.
شرط موثر بودن خميردندان در نظافت دهان آن است كه تماس نزديكي با دندان‌ها داشته باشد. قراردادن خميردندان بر روي موهاي مسواك منجر به افتادن قسمت بيشتر آن در شروع مسواك‌زدن مي‌شود.
گاهي مشاهده شده كه بعضي‌‌ از مردم با استفاده از خمير دندان‌هاي به اصطلاح ضد جرم يا سفيد‌كننده Somkors قصد سفيدكردن يا جرم‌زدايي دارند، بايد متذكر شويم كه اين خميردندان‌ها نه تنها اين خاصيت‌ها را ندارند بلكه به علت داشتن مواد ساينده زياد باعث تخريب ميناي دندان مي‌شود.
همچنين، اگرچه خميردندان‌ها قادر به پاك‌كردن رنگ‌هاي ناشي از مواد غذايي مختلف هستند؛ ولي نمي‌توانند در رنگ زرد طبيعي دندان‌ها تغييري ايجاد كنند.(سايت عليرضا اسدي، دندانپزشك)
دهان‌شويه
يكي ديگر از انواع فرآورده‌هاي دهان و دندان، دهان‌شويه‌ها هستند. استفاده از دهان‌شويه‌ها قدمت چنداني ندارد ولي امروزه به طور روز‌افزوني از آنها استفاده مي‌شود.
اين فرآورده كه بيشتر به صورت مايع وجود دارد به تنهايي و بدون استفاده از مسواك به منظور تميز كردن داخل دهان، آبكشي دهان و انتقال ذرات آلودگي به خارج از دهان، ايجاد بوي مطبوع در دهان، سالم و تميز كردن هواي تنفسي و احساس تازگي در دهان به كار مي‌رود. البته امروزه بعضي انواع دهان‌شويه‌ها حاوي موادي اثرات دارويي هستند كه باعث پيشگيري از بيماري‌هاي دهان و دندان مي‌شود مثل فلورايد و مواد ضد جرم.
دهان‌شويه حاوي فلورايد
دهان‌شويه‌هاي معمولي دهان را خنك مي‌كنند ولي دهان‌شويه‌هاي حاوي فلورايد دندان‌ها را با فلورايد مي‌پوشاند تا در مقابل پوسيدگي مقاوم شود. يك يا دوبار استفاده از آن در روز براي كودكاني كه مستعد پوسيدگي دندان هستند، سودمند است. البته كودك بايد آموخته باشد كه چگونه بعد از استفاده، آن را به بيرون تف كند و نخورد.
طريقه مصرف
همانطور كه گفته شد اين مواد بدون مسواك و به تنهايي به كار مي‌روند به اين صورت كه مقدار مناسبي از آن به داخل دهان ريخته شده و با حركت‌دادن آن در دهان به صورت قرقره استفاده مي‌شود سپس از دهان بيرون ريخته مي‌شود. به طور معمول، از دهان‌شويه در فواصل بين مسواك‌زدن استفاده مي‌شود و جانشيني براي مسواك محسوب نمي‌شود.